มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทาถ่ายทอดมรดกอาหารชาววัง เปิดพื้นที่เรียนรู้วัฒนธรรมไทยในงาน “วิถีเสน่ห์ วัง คลอง ตลาด”
มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทานำองค์ความรู้และอัตลักษณ์ด้านอาหารชาววังออกสู่สาธารณะ เปิดพื้นที่เรียนรู้มรดกทางวัฒนธรรมผ่านการสาธิตอาหารตำรับดั้งเดิม นิทรรศการ และการแสดงศิลปวัฒนธรรม ภายในงาน “วิถีเสน่ห์ วัง คลอง ตลาด” ระหว่างวันที่ 12–13 กันยายน 2569 ณ วัดกัลยาณมิตรวรมหาวิหาร กรุงเทพมหานคร ภายใต้โครงการยุทธศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569
กิจกรรมดังกล่าวเกิดจากความร่วมมือของมหาวิทยาลัยราชภัฏกลุ่มรัตนโกสินทร์ 5 แห่ง ได้แก่ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร มหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษม และมหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี เพื่อร่วมกันนำทุนทางวัฒนธรรมและองค์ความรู้ที่เป็นอัตลักษณ์ของแต่ละสถาบันมาเผยแพร่สู่สังคม เชื่อมโยงกับวิถีชีวิตของชุมชนริมคลองและย่านการค้าเก่าแก่ของกรุงเทพมหานคร โดยได้รับเกียรติจาก คุณรุจิรา อารินทร รองผู้อำนวยการสำนักวัฒนธรรม กีฬา และการท่องเที่ยว กรุงเทพมหานคร เป็นประธานเปิดงาน
ในโอกาสนี้ รองศาสตราจารย์ ดร.รจนา จันทราสา รองอธิการบดีฝ่ายวิจัยและพัฒนา พร้อมด้วย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.มรกต วรชัยรุ่งเรือง ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยและพัฒนา อาจารย์ ดร.พีระพล ชัชวาลย์ ผู้อำนวยการสำนักศิลปะและวัฒนธรรม ผู้ช่วยศาสตราจารย์ จุฑามาศ มูลวงศ์ รองผู้อำนวยการฝ่ายพัฒนาธุรกิจและผลิตภัณฑ์ และผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วัฒน์ พลอยศรี รองผู้อำนวยการฝ่ายบริการวิชาการ สถาบันวิจัยและพัฒนา ซึ่งได้รับมอบหมายจากอธิการบดีมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา ให้เป็นผู้แทนมหาวิทยาลัยเข้าร่วมงานและร่วมถ่ายทอดอัตลักษณ์ ตลอดจนองค์ความรู้อันทรงคุณค่าของมหาวิทยาลัยสู่สาธารณะ
มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา โดยสถาบันวิจัยและพัฒนา สำนักศิลปะและวัฒนธรรม และสำนักทรัพย์สินและรายได้ ร่วมถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านอาหารชาววังและศิลปวัฒนธรรม ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของทุนทางวัฒนธรรมที่มีความเชื่อมโยงกับประวัติศาสตร์และอัตลักษณ์ของมหาวิทยาลัย โดยนำองค์ความรู้ที่ได้รับการสืบทอดมาสื่อสารผ่านกิจกรรมที่ประชาชนสามารถเข้าถึงและเรียนรู้ได้โดยตรง
ภายในงาน มหาวิทยาลัยนำเสนอองค์ความรู้ด้านอาหารชาววังผ่านนิทรรศการและการสาธิตอาหารตำรับดั้งเดิมที่ปัจจุบันพบเห็นได้ไม่บ่อย อาทิ ขนมจีนชาววังและลอดช่องโบราณ พร้อมสาธิตการประกอบอาหารสูตรดั้งเดิม ได้แก่ “ยำไก่อย่างเต่า” และ “สะเต๊ะลือ” เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้เข้าร่วมงานได้เรียนรู้ทั้งเรื่องราว กระบวนการปรุง และคุณค่าทางวัฒนธรรมที่แฝงอยู่ในตำรับอาหาร ตลอดจนการแสดงศิลปวัฒนธรรมชุด “สุนันทานิรมิต” ซึ่งนำเสนอความงดงามและเรื่องราวของวิถีชีวิตชาววังผ่านศิลปะการแสดง
การนำองค์ความรู้ดังกล่าวออกจากพื้นที่มหาวิทยาลัยสู่พื้นที่สาธารณะ มีความสำคัญต่อการสร้างโอกาสให้ประชาชน นักศึกษา และเยาวชนได้เข้าถึงมรดกทางวัฒนธรรมผ่านประสบการณ์การเรียนรู้โดยตรง โดยเฉพาะองค์ความรู้ด้านอาหารซึ่งต้องอาศัยการบันทึก การถ่ายทอด และการเรียนรู้ระหว่างคนรุ่นต่าง ๆ เพื่อรักษาทั้งตำรับ วิธีการ และเรื่องราวทางวัฒนธรรมที่เกี่ยวข้อง การสาธิตและการนำเสนอเรื่องราวของอาหารจึงเป็นกลไกหนึ่งในการสร้างการรับรู้และความตระหนักถึงคุณค่าของมรดกทางวัฒนธรรมไทย
นอกจากองค์ความรู้ด้านอาหารชาววังแล้ว ภายในงานยังประกอบด้วยกิจกรรมทางวัฒนธรรมในหลากหลายรูปแบบ ทั้งนิทรรศการผลิตภัณฑ์ทางวัฒนธรรม บูธอาหารพื้นถิ่น การเสวนาวิชาการ การประกวดทำอาหาร และการประกวดขับร้องเพลงลูกทุ่งไทย ซึ่งช่วยสร้างพื้นที่ที่เชื่อมโยงมหาวิทยาลัย ชุมชน เยาวชน และประชาชนให้เข้ามามีส่วนร่วมในการเรียนรู้ แลกเปลี่ยน และเห็นคุณค่าของทุนทางวัฒนธรรมร่วมกัน
การดำเนินงานดังกล่าวมีความสอดคล้องโดยตรงกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนที่ 11 เมืองและชุมชนที่ยั่งยืน (SDG 11: Sustainable Cities and Communities) ในมิติของการอนุรักษ์ ปกป้อง และเผยแพร่มรดกทางวัฒนธรรม โดยมหาวิทยาลัยทำหน้าที่เป็นแหล่งรวบรวมองค์ความรู้และนำทุนทางวัฒนธรรมที่มีอยู่มาถ่ายทอดสู่สาธารณะ เพื่อสนับสนุนให้มรดกด้านอาหาร ศิลปะ และวิถีชีวิตได้รับการเรียนรู้และสืบทอดต่อไป
ขณะเดียวกัน การเปิดพื้นที่ให้เยาวชน นักศึกษา และประชาชนเข้าถึงองค์ความรู้ผ่านนิทรรศการ การสาธิต และกิจกรรมการเรียนรู้ ยังสนับสนุนเป้าหมายที่ 4 การศึกษาที่มีคุณภาพ (SDG 4: Quality Education) ในมิติของการส่งเสริมโอกาสการเรียนรู้นอกห้องเรียนและการเรียนรู้ตลอดชีวิต โดยใช้ทรัพยากรและความเชี่ยวชาญทางวัฒนธรรมของมหาวิทยาลัยเป็นฐานในการสร้างประสบการณ์การเรียนรู้ให้แก่สังคม
ความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยราชภัฏกลุ่มรัตนโกสินทร์ หน่วยงานด้านวัฒนธรรมของกรุงเทพมหานคร และพื้นที่ชุมชน ยังเป็นกลไกในการนำองค์ความรู้จากสถาบันอุดมศึกษาออกมาสนับสนุนการอนุรักษ์และต่อยอดทุนทางวัฒนธรรมของพื้นที่ และสามารถพัฒนาไปสู่ความร่วมมือด้านการวิจัย การบริการวิชาการ การพัฒนาผลิตภัณฑ์ทางวัฒนธรรม ตลอดจนการสร้างพื้นที่เรียนรู้ร่วมกับชุมชนในระยะต่อไป
การเข้าร่วมงาน “วิถีเสน่ห์ วัง คลอง ตลาด” จึงไม่เพียงเป็นการนำเสนออาหารและศิลปวัฒนธรรม แต่สะท้อนบทบาทของมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทาในการนำองค์ความรู้และอัตลักษณ์ที่เป็นทุนทางวัฒนธรรมของสถาบันออกสู่สังคม เชื่อมโยง “องค์ความรู้ของมหาวิทยาลัย – การถ่ายทอดสู่สาธารณะ – การสร้างการเรียนรู้และความตระหนัก – การสืบสานมรดกทางวัฒนธรรม” เพื่อให้ทุนทางวัฒนธรรมได้รับการส่งต่อระหว่างคนรุ่นต่าง ๆ และสามารถนำไปต่อยอดเพื่อการพัฒนาชุมชนและสังคมอย่างยั่งยืน
ข้อมูล : ฉัตรไชย/เจนจิรา
ภาณุพงศ์ ภุมรินทร์ : ภาพ/รายงาน
____________________________________________
สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา
โทร. 0 2160 1344-6
Line ID : @ird.ssru